Καιρός

ΑΡΘΡΑ/ΑΠΟΨΕΙΣ

Με 10.000 ευρώ ζητούν να επιστρέψουν στα χωριά της Θεσπρωτίας την ώρα που οι υπηρεσίες κλείνουν

14 Οκτωβρίου 2026 · 18:30

Ακούστε το άρθροΈτοιμο για ακρόαση
0
Με 10.000 ευρώ ζητούν να επιστρέψουν στα χωριά της Θεσπρωτίας την ώρα που οι υπηρεσίες κλείνουν

Η Πολιτεία προσφέρει 10.000 ευρώ για να προσελκύσει νέους κατοίκους στην περιφέρεια. Την ίδια στιγμή όμως περιορίζονται ταχυδρομικές και τραπεζικές υπηρεσίες, οι δομές υγείας αντιμετωπίζουν ελλείψεις και δημόσιες εγκαταστάσεις αξιοποιούνται χωρίς να συνδέονται απαραίτητα με τις στεγαστικές ανάγκες των περιοχών. Το ερώτημα δεν είναι μόνο ποιος θα αποφασίσει να επιστρέψει στη Θεσπρωτία, αλλά τι θα βρει όταν φτάσει.

Το νέο πρόγραμμα μετεγκατάστασης που προβλέπει οικονομική ενίσχυση 10.000 ευρώ για νοικοκυριά που θα εγκατασταθούν μόνιμα σε επιλέξιμες περιοχές, περιλαμβάνει και τους Δήμους Φιλιατών και Σουλίου.

Πρόκειται για δύο περιοχές που γνωρίζουν εδώ και δεκαετίες τι σημαίνει πληθυσμιακή συρρίκνωση. Χωριά με ελάχιστους μόνιμους κατοίκους, κλειστά σπίτια, ηλικιωμένους που έχουν απομείνει μόνοι και νέους που αναζήτησαν αλλού εργασία και προοπτική.

Κάθε προσπάθεια αντιστροφής αυτής της κατάστασης είναι καλοδεχούμενη. Αρκεί να αντιμετωπίζει τις πραγματικές αιτίες του προβλήματος. Γιατί η εγκατάσταση μιας οικογένειας στην περιφέρεια δεν είναι μια απλή μετακόμιση αλλά απόφαση ζωής. Και καμία οικογένεια δεν αποφασίζει πού θα μεγαλώσει τα παιδιά της με μοναδικό κριτήριο μια εφάπαξ οικονομική ενίσχυση.

Θέλουμε νέους κατοίκους, αλλά περιορίζουμε τις υπηρεσίες

Την ώρα που αναζητούνται τρόποι προσέλκυσης πληθυσμού η Θεσπρωτία έχει δει τα τελευταία χρόνια βασικές υπηρεσίες να κλείνουν ή να περιορίζονται.

Το κλείσιμο των υποκαταστημάτων των ΕΛΤΑ, η απομάκρυνση τραπεζικών υποκαταστημάτων και η λειτουργία ορισμένων υπηρεσιών μόνο συγκεκριμένες ημέρες της εβδομάδας συνθέτουν μια πραγματικότητα που δυσκολεύει την καθημερινότητα. Σχολεία, καφενεία, φούρνοι, όλα κλείνουν.

Δεν γίνεται να μιλάμε για αναζωογόνηση της Περιφέρειας αποκλειστικά με όρους επιδότησης, όταν παράλληλα περιορίζονται οι υποδομές/επιχειρήσεις που κάνουν εφικτή την καθημερινή ζωή.

Η υγεία δεν μπορεί να στηρίζεται μόνο στην υπερπροσπάθεια των εργαζομένων

Το Γενικό Νοσοκομείο Φιλιατών και τα Κέντρα Υγείας της περιοχης αποτελούν ισως τις σημαντικότερες δημόσιες δομές της Θεσπρωτίας. Και οι εργαζόμενοι του καταβάλλουν καθημερινά προσπάθειες για την εξυπηρέτηση των πολιτών, παρά τα προβλήματα και τις ελλείψεις που έχουν κατά καιρούς επισημανθεί σε επιμέρους τμήματα και ειδικότητες.

Η προσφορά τους είναι δεδομένη αλλά δεν μπορεί όμως να υποκαθιστά την ανάγκη για επαρκή στελέχωση, εξοπλισμό και σταθερή λειτουργική υποστήριξη.

Μια οικογένεια που σκέφτεται να εγκατασταθεί σε ένα χωριό της Μουργκάνας ή του Σουλίου χρειάζεται να γνωρίζει ότι θα έχει ουσιαστική πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας. Αυτό είναι ίσως μία από τις βασικότερες προϋποθέσεις της.

Το στρατόπεδο Φιλιατών και το ερώτημα του σχεδιασμού

Η περίπτωση του πρώην στρατοπέδου Φιλιατών αναδεικνύει μια ακόμη πλευρά του προβλήματος.

Το στρατόπεδο έκλεισε και η αξιοποίηση του για τη δημιουργία σωφρονιστικού καταστήματος έχει πλέον δρομολογηθεί. Το ζήτημα επομένως δεν είναι να συζητήσουμε σήμερα την ανατροπή αυτής της απόφασης, αλλά να εξετάσουμε τι θα μπορούσε να είχε προβλεφθεί εγκαίρως.

Από τη στιγμή που η Πολιτεία σχεδίαζε πρόγραμμα οικονομικής ενίσχυσης για την εγκατάσταση νέων κατοίκων στην Περιφέρεια, γιατί να μην είχε εξεταστεί παράλληλα η δυνατότητα αξιοποίησης δημόσιων εκτάσεων και εγκαταστάσεων για τη δημιουργία κατοικιών;

Στην περίπτωση των Φιλιατών για παράδειγμα, θα μπορούσε να είχε μελετηθεί η δημιουργία συγκροτήματος εργατικών ή κοινωνικών κατοικιών, με δωρεάν παραχώρηση για τα πρώτα χρόνια σε οικογένειες που θα επέλεγαν να εγκατασταθούν μόνιμα στην περιοχή.

Μια τέτοια πρόταση θα απαιτούσε ασφαλώς μελέτες, χρηματοδότηση και έλεγχο της καταλληλότητας του χώρου.

Θα μπορούσε όμως να συνδυάσει το οικονομικό κίνητρο με μια πραγματική ανάγκη, τη στέγαση.

Τι θα είχε μεγαλύτερη πρακτική αξία για μια νέα οικογένεια; Να λάβει 10.000 ευρώ και να αναζητήσει μόνη της κατοικία ή να εξασφαλίσει, παράλληλα με την ενίσχυση, δωρεάν στέγαση για τα πρώτα χρόνια μέχρι να οργανώσει τη ζωή της;

Η συζήτηση αυτή δεν αφορά μόνο το συγκεκριμένο στρατόπεδο. Αφορά τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζονται οι δημόσιες πολιτικές.

Όταν η στεγαστική πολιτική, η αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας και η αντιμετώπιση του δημογραφικού εξετάζονται χωριστά, χάνονται δυνατότητες που θα μπορούσαν να λειτουργήσουν συμπληρωματικά.

Η εργασία είναι το πραγματικό κίνητρο επιστροφής

Υπάρχει όμως και ένα ζήτημα ακόμη σημαντικότερο από το αρχικό κόστος εγκατάστασης, το εισόδημα.

Πού θα εργαστεί ένας νέος που θα επιστρέψει στους Φιλιάτες ή στο Σούλι; Ποιες δυνατότητες υπάρχουν για έναν επιστήμονα, έναν τεχνίτη, έναν επαγγελματία ή έναν άνθρωπο που θέλει να δημιουργήσει τη δική του επιχείρηση;

Η γεωργία, η κτηνοτροφία, ο τουρισμός και η μικρή επιχειρηματικότητα μπορούν να προσφέρουν ευκαιρίες, αλλά χρειάζονται υποδομές, χρηματοδότηση, πρόσβαση στις αγορές και σταθερούς όρους δραστηριοποίησης.

Η τηλεργασία μπορεί επίσης να αποτελέσει λύση για ορισμένους, όχι όμως για το σύνολο των οικογενειών.

Τα 10.000 ευρώ κάποια στιγμή θα τελειώσουν. Οι λογαριασμοί, οι ανάγκες των παιδιών και τα έξοδα διαβίωσης θα συνεχίσουν να υπάρχουν.

Χωρίς σταθερή πηγή εισοδήματος, ακόμη και μια οικογένεια που επιθυμεί πραγματικά να επιστρέψει στον τόπο καταγωγής της δύσκολα θα μπορέσει να παραμείνει.

Το δημογραφικό δεν λύνεται με ένα επίδομα

Η οικονομική ενίσχυση των 10.000 ευρώ μπορεί να βοηθήσει ανθρώπους που έχουν ήδη αποφασίσει να επιστρέψουν. Μπορεί να καλύψει μέρος των εξόδων μετακόμισης και να διευκολύνει τα πρώτα τους βήματα.

Δεν είναι όμως από μόνη της πολιτική ανασυγκρότησης της Περιφέρειας.

Μια τέτοια πολιτική χρειάζεται να συνδέει την κατοικία με την εργασία, την υγεία με την εκπαίδευση και τις δημόσιες υπηρεσίες με τις πραγματικές ανάγκες κάθε περιοχής.

Και η επιτυχία της δεν θα πρέπει να μετρηθεί μόνο από το πόσα νοικοκυριά θα υποβάλουν αίτηση.

Θα πρέπει να μετρηθεί από το πόσες οικογένειες θα παραμείνουν μετά από πέντε ή δέκα χρόνια, πόσα παιδιά θα υπάρχουν στα σχολεία, πόσες νέες επιχειρήσεις θα λειτουργούν και πόσοι σημερινοί κάτοικοι θα έχουν πάψει να σκέφτονται τη φυγή.

Γιατί το πρόβλημα δεν είναι ότι οι άνθρωποι ξέχασαν τα χωριά τους. Είναι ότι πολλοί δεν βρίσκουν πλέον εκεί τις προϋποθέσεις για να χτίσουν τη ζωή τους.

*Εικόνα δημιουργημένη με τη χρήση Τεχνητής Νοημοσύνης (AI).

ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗFacebookXWhatsAppViber

Πώς σου φάνηκε το άρθρο;

Μοιραστείτε την άποψη σας

Το email σας δεν δημοσιεύεται. Όλα τα σχόλια ελέγχονται πριν από τη δημοσίευση τους.

Τα άρθρα μου

Αποθηκευμένα σε αυτόν τον browser, χωρίς εγγραφή.

Πρόοδος ανάγνωσης0%